امروز دوشنبه 2 بهمن 1396
با اینستانا
مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامي
شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۶ ۰۳:۱۲:۵۴ ب.ظ
جهنم در تصوف و عرفان اسلامی/ حمیرا ارسنجانی عارفان مسلمان همچون اهل شریعت، جهنم یا دوزخ را جایگاهی برای عذاب گناهکاران در حیات اخروی می‌دانند، اما در آثار خود توصیفات و تأویلات گوناگونی از این مفهوم، و آیات و روایات مربوط به آن بیان کرده‌اند، چندان که می‌توان در تفاوت دیدگاههای متقدمان و متأخران ایشان نمایی از سیر کلی تحول معنایی یا تأکیدی تصوف در تاریخ خود را مشاهده کرد. به این ترتیب، مفهوم جهنم در این سیر تاریخی که از دیدگاههای تصوف زاهدانۀ مبتنی بر خوف از خدا آغاز می‌شود و با بسط اندیشه‌های مطرح‌شده در مستندات شریعت (آیات و احادیث) ادامه می‌یابد، به تصوف ذوقی وعاشقانۀ مبتنی بر حبّ به خدا (از سدۀ 2ق/ 8 م بب‍‌ ) می‌رسد و بر اهمیت باطن شریعت در کنار ظاهر آن تأکید می‌ورزد، که گاه همراه با شطحیات و گفتارهای تمثیل‌گونه و نگرشی وحدت وجودی در سده‌های میانی، وگاه متضمن آرائی ترکیبی از اندیشه‌های اهل خوف و اهل حب است. این سیر تحول سرانجام به عرفان نظری می‌انجامد که اوج آن را از سدۀ 7ق/13م به بعد، در نظریات ابن‌عربی و پیروانش می‌توان دید که در آن تأویلات و رمزپردازیهای پیچیدۀ باطنی جایگزین عرفان عملی محض و مضامین پیشین می‌شود (نک‍ : ادامۀ مقاله).
صوفیان نخستین به پیروی از آموزه‌های پیامبر (ص) که بر خوف از خداوند، ترک تعلقات دنیوی، مرگ‌اندیشی، دغدغۀ روز رستاخیز و مجازات گناهکاران در جهنم تأکید داشت، نسبت به فساد اخلاقی ناشی از گناه بسیار هشیار بودند و خوف از عقوبت گنـاهان، اندوه و شرم ناشی از آن و حال بکاء ــ مشابه آنچه در میان راهبان مسیحی وجود داشت ــ در میان آنان نیز به روشنی دیده می‌شد (اسمیث، «طریق ...1»، 126، «رابعه ...2»، 39-40). برای نمونه، خوف از آتش جهنم و روز رستاخیز چنان همۀ وجود صوفی زاهدی چون حسن بصری (د 110ق/ 728م) را فرا گرفته بود که گویی این آتش تنها برای او خلق شده است (شیمل، 30). وی واعظ متشرعی بود که ترس از جهنم، ایمان او را با غم‌انگیزترین نگاه به زندگی این جهان و جهان دیگر همراه کرده بود، چندان که مهم‌ترین تسکین مؤمن را کاهش دورۀ عذاب در جهنم می‌دانست و همواره خلاصی انسانها را از آن آرزو می‌کرد (اسمیث، همان، 13-14, 39). ادامه در: https://www.cgie.org.ir/fa/article/201785
اشتراک ها و دسترسی : فیدها | خبرنامه | اپلیکیشن | نقشه سایت
خبرنامه :
لینک کوتاه :
http://8taq.ir/96092523682
برچسب ها
موردی وجود ندارد.
بدون دیدگاه
نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نخواهند شد.
نظرات غیر پارسی و یا غیر مرتبط با متن خبر منتشر نخواهند شد.

دیدگاهی وجود ندارد. اولین نفر باشید !
رضا رفیع
!ربیع می آید و رفیع می آید ایام عزاداری تمام شد و بشارت باد بر همگان که بهار ماههای قمری، ماه ربیع از...
مرتضی طاهری
السلام علیک یااباصالح المهدی(عج) گذشت سال دگر چونکه ازامامت تو بپاست جشن علمداری وزعامت تو چو هست شیعه...
افشین زی نوری
سلام خيلي از دوستان تقاضا كرده بودن كه از پشتِ صحنه دوبله براشون فيلم بزارم. در كنارِ استاد خسرو خسروشاهي...
خبرگزاری فارس
♨♨🎬مهران غفوریان هم لب و صورتش رو عمل کرده ؟! . . ♨📺ویدئوی کامل استندآپ کمدی امشب غفوریان رااز این لینک...
حاج اسماعیل دولابی
.. موالیان ما دست ما را گرفتند تا از بازار دنیا عبور دهند و به آخرت و دیدار خدا برسانند، ولی ما سرگرمِ...
خاتون مطبخ
ارسالی از دوست هنرمند👇 . . @paniz_kashan سلام به همه همراهان عزیزم این مدل ژله ویترینی رو من خیلی...
رضا صادقی
[از خودمون شروع کنیم] [rezasadeghi official] احترام به همنوع رو از همينجا ميشه شروعش و به بچه هامون...
مژگان صارمی
[مهران مدیری] در سال هفتاد و سه که ساعت خوش به اوج خود رسیده بود ممنوع التصویر شد.نه تنها او، بلکه تمام...
طنز بی‌قانون روزنامه قانون
[bighanoon] طرح 🔻🔻🔻 لاله ضیائی - بی قانون 👇👇👇 🆔 @bighanoononline
امیر محمد زند
ديدم مثل اينكه عكس بچگيام خيلى مورد استقبال بيشتر از الانم قرار ميگيره پستش كردم 😅
بازگشت به بالای صفحه
Copyright © 2016 Instana.ir All rights reserved. Registered in USPTO